لکنت زبان = STUTTERING = STAMMERING

لکنت زبان یک اختلال دهانی ـ حرکتی است که برای توجیه چگونگی پیدایش آن نظریاتِ محتملِ متعددی مطرح شده است . برای درمان این بیماری یا مشکل هم روشهای کلام درمانی یا گفتار درمانی متعددی پیشنهاد شده که هیپنوتیزم درمانی یکی از آنهاست که در برخی از موارد با موفقیت همراه بوده است . می رز گزارش کرده که بیشترین میزان موفقیت در روشهای مختلف گفتار درمانی زمانی مشاهده شده که اختلال در صحبت با عصبانیت خودش را نشان می دهد . او برای درمان لکنت زبان ، یک تکنیک ریلاکس شدن را به اینصورت به کار می برد :

« خودت را کاملاً رها کن . بگذار تا تمام قسمتهای بدن تو درشرایط آرامش کامل و گسترده ای قــرار بگیرند . تـمام عـضلات و عصب های بدن تو درشرایط رهائی ، آرامی و استراحت قرار دارند . لغات به راحتی و آرامی از دهان تو خارج می شوند . آرام ـ راحت با اعتماد به نفس کامل . »

چیک و لکرون موفق به درمان مواردی از لکنت زبان شدند . برای انجام این کار آنها درشرایط سیر قهقرائی در زمان ، بیماران مبتلی به لکنت زبان را به سالهای گذشته از زندگی و به زمانی بردند که در آن یک حادثه مهم و وحشتناک روی داده بود و پس از آن به صورت واضح لکنت زبان شروع شده بود . درمان این ناراحتی از طریق تخلیه هیجانی ادامه پیدا می کرد .

این موضوع مکرراً نشان داده شده که حتی در اولین جلسه ی هیپنوتیزم درمانی ، پس از رسیدن بیمار به شرایط آرامش ، دراین وضعیت به خوبی شروع به صحبت کردن می کند ، ولی پس از اینکه خلسه ی هیپنوتیزمی خاتمه داده می شود ، دوباره لکنت زبان بیمار عود می کند . کروجر بر این باور بود که علائم لکنت زبان میزان زیادی از احساسهای سرکوب شده و خصمانه ی بیمار را می پوشاند . او در زمان خلسه ی هیپنوتیزمی بیمار که او در این شرایط می تواند به خوبی

صحبت کند ، نوارصوتی از نحوه ی صحبت کردنِ بیمار تهیه می کرد و بعد آنها را برای بیمار پخش می نمود و این روش را در درمان لکنت زبان کاملاً مفید می یافت . کروجر سالها بعد درکتاب مشترکش با فزلر به روش جدیدی اشاره کرده که درشرایط خلسه ی هیپنوتیزمی بیمار یک متن طولانی را بخواند و ضبط کند و پس از خروج از خلسه ی هیپنوتیزمی ، در زمانی که نوار صوتی پخش می شود ، بیمار هم تمام یا قسمتهائی از این متن را همراه و هماهنگ با صدای ضبط شده بازگوئی یا بیان کند .

اشپیگل و اشپیگل روش جدیدی را برای درمان لکنت زبان با کمک هیپنوتیزم ارائه داده اند . به باور آنها ، اگرافراد با آهنگ و ریتم یکنواختی صحبت کنند ، هرگز به لکنت زبان دچار نمی شوند . برای اثبات این نظریه و درمان بیماران مبتلی به لکنت زبان می توان از مترونومی استفاده کرد که 65 تا 70 ضربه دردقیقه می زند و دراین شرایط می توان از بیمار لکنت زبانی درخواست کرد که هماهنگ و با سرعت ضربانات مترونوم صحبت کند . این ( هم صدائی ) بایستی در آغاز درشرایط خلسه ی هیپنوتیزمی صورت بگیرد .

راجینسکی به معرفی یک مورد جالبی از لکنت زبان می پردازد که در طی آن مردی به مرکز درمانی آنها به عنوان لکنت زبان معرفی شد ، ولی آنها درمصاحبه با بیمار علائم و نشانه هائی از لکنت زبـان را پـیدا نـکردنـد . پس از دقــت بــیشتر مــشخص گــردیــد که ایــن فــرد « به صورت مخفی » دارای لکنت زبان است ، ولی با کوشش فراوان و به قیمت پیدایش اضطراب و صرف مقدار زیادی انرژی ، او خود را به صورت ظاهری و کلامی سالم نشان می دهد . راجینسکی در شرایط خلسه ی هیپنوتیزمی تلقین کرد که بیمار با لکنت زبان صحبت کند ، به این امید که وی پس از پایان خلسه ی هیپنوتیزمی مثل سایر بیماران لکنت زبانی عادی بوده باشد . پس از آن ، بیمار با سیر قهقرائی در زمان به اولین مرحله ای برگشت داده شد و پس از کشف این مضمون و انجام اقدامات روانکاوانه و تخلیه ی هیجانی ، ناراحتی بیمار هم خاتمه پیدا کرد .

آمبرور معتقد است که برای درمان لکنت زبان خیلی مهم است که به بیمار تلقین کنیم که او در مورد این ناراحتی خود خیلی نگرانی نداشته باشد . او پیشنهاد می کند که درشرایطی که لکنت زبان کودک بر اثر اختلال رفتاری با والدین به ویژه مادر پدید آمده ، تلقینات هیپنوتیزمی بایستی با مشاوره با وی هم همراه باشد . دراین مورد ، برای استمرار درمان ، خانواده درمانی ممکن است لازم بوده باشد .

کرازیل نک و هال معتقدند که لکنت زبان ممکن است تحت تأثیر دو تمایل متضاد و همزمانِ ناخود آگاهانه صورت بگیرد : ( 1 ) آرزو و علاقه به صحبت کردن ( 2 ) ترس همزمان از عوارض و عواقب محتویات آن . به باور آنها ، درشرایطی که لکنت زبان پس از یک ضربه هیجانی مشخصی صورت گرفته باشد ، درمان آن لازم است و هیپنوتیزم درمانی اغلب موجبات درمان را فراهم می سازد . کرازیل نک و هال به تمرین صحبت کردنِ بیمار مبتلی به لکنت زبان در برابر آئینه اصرار دارند . از سوی دیگر ، این بزرگان هم اعتقاد دارند که صحبت کردن با آهنگ و ریتم یکنواخت چه در شرایط خلسه ی هیپنوتیزمی و چه درشرایط عادی به بهبودی لکنت زبان کمک می کند .

اریکسون و هرشمس به نقش تقویت ایگو تأکید می کنند و صحبت کردن با بیمار را درشرایط خلسه ی هیپنوتیزمی بسیار مفید می دانند ، حتی اگر این خلسه سبک بوده باشد . دراین مذاکرات بر روی این موضوع می توان بحث کرد که درجریان صحبت کردن ، چه حرکات بدنی از سوی بیمار لازم هستند . به او گفته می شود که وی می تواند و اجازه دارد که هر زمانی که بخواهد ، می تواند در صحبت کردن لکنت هم داشته باشد و درشرایطی که خودش نمی خواهد ، لکنت زبان نداشته باشد .

بیشتر هیپنوتیزم درمانگران بر این باورند که درجریان درمانِ لکنت زبان ، هیپنوتیزم درمانی نبایستی جانشین و جایگزین سایر روشهای گفتار درمانی بشود . البته هر چند درمان لکنت زبان از طریق هیپنوتیزم درمانی نتایج درمانی زیادی به همراه دارد ، ولی درصورت کاربرد با هریک از روشهای دیگر گفتار درمانی ، موجبات سهولت و سرعت بیشتری را درمسیر درمان فراهم می سازد .