جنگ قدرت یا نزاع به خاطر کسب ثروت!

انجمن SCEH نسبت به کثرت اعضاء و درامد زیادی که رقیبش ASCH به دست آورده بود ، دچار غبطه یا حسادت شد و در صدد برآمد که در این زمینه کاری بکند. ابتکار یا شاهکار آنها تأسیس دو تشکیلات جدید بود که تأثیر سرنوشت سازی در این مبارزه یا مقابله داشت. به این ترتیب به کسانی که در رشته های پزشکی، دندان پزشکی و روان شناسی صلاحیت سطح بالائی ارائه می دادند ، گواهینامۀ بورد تخصصی هیپنوتیزم اعطاء می شد. در حوزۀ پزشکی : بورد تخصصی آمریکائی در زمینه بیماریهای زنان و زایمان ، بورد تخصصی آمریکائی روان پزشکی و نورولوژی ، بورد آمریکائی جراحی و غیره و بالاخره به تدریج بورد تخصصی در برخی از رشته های دندان پزشکی هم معمول شد و به پریودونتیست ها و ارتودونتیست ها هم رسید. در حوزه روانشناسی ، بورد تخصصی آمریکائی برای ممتحنین1 هم اعطا می شد. کم کم به کسانیکه در رشتۀ روان شناسی صلاحیت بالائی در حوزه های مشاوره ، بالینی و صنعتی پیدا کرده بودند ، بورد تخصصی آمریکائی در زمینه های فوق داده شد. برای اخذ بورد در این رشته ها علاوه بر 5 سال کار تخصصی در آن حوزه ، انجام امتحان تخصصی هم لازم بود.

به این ترتیب ، SCEH تصمیم گرفت و به زودی بورد آمریکائی هیپنوتیزم بالینی را بنیان نهاد که دارای 3 بورد فرعی به این صورت را داشت :

· بورد آمریکائی هیپنوتیزم پزشکی2

· بورد آمریکائی هیپنوتیزم در دندان پزشکی3

· بورد آمریکائی ممتحنین در هیپنوتیزم روان شناسی4

بورد ممتحنین در زمینه روان شناسانه بعداً به دو رشتۀ فرعی تقسیم گردید و این دو گواهینامه در رشته های بــالینی و تــجــربی داده می شوند. اعتبار یــا پــذیــرش این بــوردها درهم و مخلوط بود. بورد روان شناسی از سوی انجمن روان شناسان آمریکا 5به رسمیت شناخته شد و اسامی آنهائی که صاحب دیپلم بودند به صورت رسمی در راهنمای APA ثبت شد.

بورد پزشکی6 به صورت رسمی توسط انجمن پزشکی (یا به عبارتی انجمن پزشکان) آمریکا7 مورد تأئید و پذیرش قرار نگرفت ، هر چند این انجمن (AMA) ، هیپنوتیزم را به عنوان یک وسیلۀ پزشکی مجاز و قانونی به رسمیت شناخت. بورد دندان پزشکی8، پذیرش انجمن دندان پزشکی یا دندان پزشکان آمریکا9 را به دست نیاورد و حتی ADA کارهای مطالعاتی و آموزشی هیپنوتیزم را برای دندان پزشکان رد کرد!

هیپنوتیزم درمانی و روان شناسان برای اینکه سیمای این درگیریها از آنچه که نوشته شد پیچیده تر شود ، انجمن پزشکان آمریکا (AMA) با تحریک روان پزشکانی که عضو آن بودند ، کوشش کرد تا کاربرد هیپنوتیزم را فقط به کادرهای پزشکی محدود و منحصر کند، به این ترتیب که روان شناسان را از ایــن میدان خــارج کند ، بـه خصوص روان شناسان بالینی را که از قبل ، از هیپنوتیزم و هیپنوتیزم درمانی در پسیکوتراپی استفاده می کردند10. این کوششها در سطح وسیع موفقیت آمیز نبود مگر در برخی از ایالتها که قوانین خدمات پزشکی تغییر داده شدند تا استفاده از هیپنوتیزم و هیپنوتیزم درمانی را فقط به پزشکان منحصر و محدود کنند. در این شرایط اختلاف و تضاد بین طرفداران انجمنها و رؤسای آنها . پزشکان ، روان پزشکان ، روان شناسان و دندان پزشکان مشهود نبود و آنان از ارتباطات بسیار دوستانه و دل پسندی که بین آنان بود لذت می بردند و به این ترتیب تقریباً جنگ و جدالی بین طرفداران انجمن ها پدید نیامد!

دومین حرکت یا اقدامی که در آن زمان SCEH انجام داد ، برنامه ریزی برای تشکیل نهاد علمی جدیدی به نام انجمن بین المللی برای هیپنوتیزم بالینی و تجربی1 ISCEH بود. ASCH در گسترش هیپنوتیزم در ایالات متحده موفق تر بود ، ولی در خارج از این کشور نه شهرتی داشت و نه می توانست عضو بپذیرد. به این ترتیب ISCEH در کنار SCEN که می توانست آنرا شعبۀ آمریکائی خودش تلقی کند ، به زودی این امکان را پیدا کرد که در 30 کشور دیگر هم شعباتی را تأسیس کند. برنارد ب. راجینسکی2 یک روان پزشک کانادائی ، در آن زمان پریزیدنت SCEH بود ، از اینجانب [نویسندۀ کتاب ، واتکینس] درخواست کرد تا تشکیلات کمیتۀ بیـن المللی ایـن نـهاد بین المللی را سازماندهی بکنم و خودم هم ریاست آنرا عهده دار شوم . اعضای این کمیته با تمام شخصیتهای سرشناسی که در کشورهای مختلف در این زمینه می شناختند تماس گرفتند تا مدیران و سرپرستان انجمن در کشورهای مختلف مشخص شوند. راجینسکی که در آن زمان پرزیدنت آکادمی بیماریهای سایکو سوماتیک بود ، یک فرد صاحب نظر و پژوهندۀ پرکار بود که مقالات زیادی که در مجلات معتبر نوشته بود و در بسیاری از آنها به تأثیرگذاری هیپنوتیزم در درمان بیماریهای روانی ـ تنائی اشاره شده بود ، بنابراین در سطح محافل علمی بسیار مشهور و مورد احترام بود. بنابراین زمانی که راجینسکی بر اساس سنت های رایج ، ریاست یا پرزیدنتی انجمن بین المللی را پذیرفت ، این کار بسیار مهم و مؤثر بود و در تمام کشورهای جهان هم این انجمن مورد تأئید قرار گرفت. نویسندۀ این سطور [واتکینس] هم به عنوان قائم مقام برای مدت 4 سال در کنار او قرار گرفت و 4 سال بعد پرزیدنت انجمن بین المللی برای هیپنوتیزم تجربی و بالینی بودم3.

ASCH در آغاز بوردها و انجمن بین المللی را به رسمیت پذیرفت و دلیل آنها این بود که همه اهداف مشترکی داشتند . ولی دو انجمن دیگر از سوی او بایکوت شدند! باری، به تدریج که زمان می گذشت ، رقابت و تلخی بین SCEH و ASCH کاهش پیدا کرد. آنها به این نتیجه گیری رسیده بودند که بیشتر از اینکه این دو نهاد رقیب یکدیگر باشند ، مکمل یکدیگر هستند و هر کدام می توانند یک چیز سازنده و لازمی را به هیپنوتیزم بدهند.

ASCH اعضای خیلی بیشتر و استطاعت مالی خیلی قابل ملاحظه ای داشت. برنامه های آموزشی آن مرتب تر و گسترده تر بود . SCEH بوردهای تخصصی را در اختیار داشت ، انجمن بین المللی (ISCEH) یک مجلۀ بسیار پرتیراژ و پر اعتبار را در اختیار داشت که به تازگی نام آن به [ مجلۀ بین المللی برای هیپنوتیزم بالینی و تجربی1] تغییر یافته بود. بسیاری از افرادی که عضو یکی از دو انجمن بودند ، اصرار داشتند که دو انجمن در یکدیگر ادغام شوند ، ولی تاکنون این اتحاد و وحدت صورت نگرفته است. ولی در شرایط کنونی یه میزان بسیار زیادی نزاع قدیمی ، تلخی و رقابت کاهش پیدا کرده است. اخبار مهم و اعلامیه های کنوانسیون هر انجمن در نشریات انجمن دیگر هم چاپ می شود. انجمن بین المللی هم هر 2 سال یا 3 سال یک بار یک کنگره بین المللی تشکیل می دهد که برای مثال تا به حال در شیکاگو ، سائوپائولوی برزیل ، پورتلند ، اورگان ، کیوتو در ژاپن ، MAINZ در آلمان غربی ، اوپسالا در سوئد ، فیلادلفیا ، ملبورن گلاسکو، تورنتو و ... این همایشها برگزار شده اند. در سال 1973 انجمن جهانی تجدید سازمان شد و به نام جدید انجمن جهانی هیپنوتیزم2 نامیده شد و در شرایط کنونی هر دو نهاد ASCH و SCEH به آن وابسته اند . انستیتوی پژوهش در هیپنوتیزم3 نهاد جدیدی است که توسط SCEH تأسیس شده و اهداف آموزش و پژوهش را تعقیب می کند. این مؤسسه به زودی توسط دانشگاه ایالتی نیویورک خریداری و به عنوان یک نهاد علمی ــ پژوهشی غیر انتفاعی همچنان به فعالیتهای علمی پژوهشی خود ادامه داده و اکنون در وظایف آن این هدف در نظر است که تعدادی از دوره های آموزشی، کارگاههای آموزشی و کنگره های بین المللی را برگزار کند. این انستیتوی به زودی امکانات درمانی پر ارزشی را در شهر نیویورک با نام مرکز هیپنوتیزم درمانی مورتون پرنس4 تأسیس کرده است.

در ضمن در انجمن روان شناسی آمریکا (APA) واحد جدیدی به نام بخش 30 تأسیس گردید5که وظیفۀ آن ارتقای سطح آموزش، پژوهش و خدمات هیپنوتیزم درمانی است.

در شرایط کنونی ، هم با حمایت SCEH و ASCH کارگاههای آموزش عملی هیپنوتیزم برگزار می شود و هم شعبه های ایالتی و محلی انجمنهای هیپنوتیزم به این کارهای آموزشی می پردازند. علاوه بر اینها ، تعدادی از دانشکده های پزشکی و دپارتمانهای فارغ التحصیلی روانشناسی هم به ارائه دوره های آموزشی در زمینۀ هیپنوتیزم می پردازند6.

افقهای روشن برآیندۀ هیپنوتیزم و هیپنوتیزم درمانی

در شرایط کنونی هیپنوتیزم تا میزان زیادی بر انبوه تعصب ها ، تبعیض ها ، پیش داوریهای نادرست و ناعادلانه که پیش از این در میان کادرهای سنتی تر پزشکی ، روان شناسی و دانشگاهی وجود داشت فائق آمده و به عنوان یک روش درمانی علمی مورد تأئید قرار گرفته است. در شرایط کنونی مانند گذشته ، پروژه های تحقیقاتی عظیمی در برخی از دپارتمانهای روان شناسی انجام می شوند که از لحاظ نتایج درمانی بسیار بزرگ ، پژوهشهای لابراتورها تحت نظارت ارنست هیلگارد در دانشگاه استانفورد، تئودور باربر در مؤسسۀ مدفیله ، اورن در دانشگاه پنسیلوانیا و ... شایان ذکر هستند . از سوی انستیتوی ملی بهداشت روانی و بسیاری از مؤسسات دیگر اعتبارهای خوبی برای تحقیقات در این زمینه ارائه شده اند. کنوانسیونهای ملی SCEH و ASCH هم با شرکت تعداد بسیار زیادی از اعضا و طرفداران برگزار می شوند و در آنها و در جوار آنها مقالاتی بر اساس گسترده ترین پژوهشها و بررسیها بالینی ارائه و میزگردها و کارگاههای آموزشی هم برگزار می شوند. به افراد فرهیخته ای هم که نظریات یا مطالب بسیار ارزنده ای ارائه دهند ، هر سال جایزه هائی اهدا می شود. در این شرایط که هیپنوتیزم یکی از مراحل اوج خود را طی می کند ، شایسته است که تحقیقات بیشتری در ارتباط با پدیده های عجیب هیپنوتیزم و برای توجیه و تفسیر آنها صورت بگیرد1. و پزشکان و روان شناسان برجسته بیشتری به این حوزه جذب می شوند و آنان تشویق شوند تا خدمات بیشتری به بیماران و دردمندان ارائه دهند.

گوهری که با خون دل به دست آمده است!

به عنوان یک نکتۀ پایانی ، ما همیشه باید به یاد داشته باشیم که مقام و منزلتی که در شرایط کنونی با گسترش و عزت حاصل شده ، به بهای مبارزات ممتدی است که پیش از این صورت گرفته است. پیش از ما افراد بزرگواری کوشش کردند و بهای بسیار سنگینی را هم متحمل شدند تا اصالت هیپنوتیزم پذیرفته و وجود آن حفظ شود. مسمر، الیوتسون، برید، اسدیل با کادرهای سنتی پزشکی نبردهای پر ضایعات و بسیار پر هزینه ای را متحمل شدند. لیبولت که انسانی بسیار دانشمند ، بسیار موقر و بسیار بزرگوار بود ، با وجود کسب مهارت و دانش فراوان در زمینۀ هیپنوتیزم درمانی، ترجیح داد تا حدود 20 سال را در گمنامی و بی نشانی طی کند. شارکو با اعضای مکتب نانسی تقابلها و درگیریهای تلخی را تحمل کرد ، و بالاخره فروید که در متن هیپنوتیزم. مضمون بسیار مهم روند ناخودآگاه را کشف کرده بود، هیپنوتیزم را رها کرد و در گامهای بعدی حتی آنرا رد و طرد کرد.

مبارزه ها و جدالهای حرفه ای غالباً بر روی نحوۀ انجام آموزش ، استانداردهای مرتبط با پذیرش اعضای جدید و بالاخره مبارزه برای کسب عزت و اعتبار بود. افرادی که در این حوزه و حرفه هستند، تنها در شرایطی می توانند قدرت ، اهمیت ، صلاحیت و شایستگی های خود را حفظ کنند که نشان دهند که مهارتهای لام را دارند و کوشش کنند تا این اعتبار و شایستگی را همچنان حفظ کنند تا بتوانند در مقابل حملات و فشارها مقابله کنند. کوششهای انجام شده صحیح و مثمر ثمر بوده اند، زیرا در شرایط کنونی دانشمندان، پژوهشگران و درمانگران ماهر و بسیار برجسته و عالی مقامی در این حوزه فراوانند. در دو انجمن و انجمن بین المللی افراد زیادی شرکت دارند که به تحقیق و نوآوریهای شگرفی در این دانش یا هنر جذاب توفیق پیدا کرده اند. اگر بشریت باید حفظ شود، باید فضای درونی و حوزۀ ذهن او هم بیشتر و بهتر کشف شود ، از اینکه بیشتر به فکر تسخیر و کشف فضاهای خارجی باشیم. هیپنوتیزم در این زمینه می تواند نقش بسیار مهمی داشته باشد.

طرحی و خلاصه ای از بخش مطالب گذشته

کلیاتی زمان بندی شده از تاریخ هیپنوتیزم