نگارش: دکتررضا جمالیان

WWW. HYPNOSIRAN.COM

گوشه هایی از نقش فرهنگ ایران در

تاریخ هیپنوتیزم و خودهیپنوتیزم

شعبان طاووسی ( کابوک)

خود هیپنوتیزم بصورتی ساده روشی است که فرد بتواند بکمک آن خیلی سریع خود را در شکل دیگری از آگاهی و هوشیاری و یا حال و هوای ذهنی دیگری قرار دهد که در آن حالت ، یک آرامش یا رخوت گستردۀ جسمی و یک آمادگی شدید تلقین پذیری یا حرف شنویی وجود داشته باشد .

یکی از دانشمندان و مؤلفان بزرگ دراین حوزه به نام ولبرگ ، دریک کتاب درسی با نام هیپنوتیزم پزشکی که در 1000 صفحه و در 2 جلد تألیف کرده ، دراولین صفحه ی آن نوشته است : براساس شواهد دقیق تاریخی مؤبدان ایرانی و فقیران هندی [ لابد منظور یوگیان است ] در 4000 سال پیش از میلاد [ یعنی حدود 6000 سال پیش ] با عملیاتی سخت و فرسایش دهنده خودشان را در شرایط خود هیپنوتیزمی قرار می دادند و دراین شرایط احساس می کردند که به قدرت درمانگری عظیمی دست یافته اند .

حیف است در سیر سریع تاریخی ، نظری گذرا به دورۀ ساسانیان و کارهای مانی نیاندازیم که براساس کتاب ایران در زمان ساسانیان ، مانی درشرایطی که در باغ بسیار مصفا و پرطراوتی در خوزستان با ایلام با یک شاهزاده ی ساسانی قدم می زد ، زمانی که آن شاهزاده از مانی می پرسد که آیا در بهشت نور یا پردیسی که تو دربارۀ آن به ما نوید می دهی چنین فضای دلنشینی هم هست ، مانی که از بی اعتقادی او آگاه شده بود ، دست بر روی پیشانی او می گذارد [ و لابد با هیپنوتیزم کردن وی ] باغ آسمانی با تمام نعمات آنرا به وی نشان می دهد ، طوری که آن فرد پس از بیدار شدن یا رسیدن به هشیاری عادی ، دستِ راستِ مانی را می گیرد و دین او را می پذیرد . شرح کامل این واقعه در کتاب ایران در زمان

ساسانیان تألیف آرتورکریس تنسن ترجمۀ شادروان رشید یاسمی وجود دارد .

در دوران تمدن اسلامی ، درایران و بسیاری از کشورهای مسلمان گروهی به نامهای صوفی ، عارف و ... زندگی می کرده اند که شرح زندگی آنها در کتابهایی مانند تذکره الاولیاء عطار و نفحات الانس جامی وجود دارند . آنان مدعی انجام کارهای شگفت و خارق العاده ای مانند راه رفتن بر روی آب ، پرواز انفرادی یا دسته جمعی درهوا ، انواع شفابخشی ها ، کسب آگاهی از دور دست بدون هیچگونه وسیله و ... می شدند که بعنوان کرامات یا خِرقِ عادات [ خارق العاده ] به تعدادی از مشایخ صوفیه نسبت داده می شود که رینولد نیکلسن که با تنظیم و تصحیح کتابهایی از این بزرگان و عزیزان ـ از جمله مثنوی مولوی ، تذکره الاولیاء عطار ، تحقیقات دربارۀ تصوف اسلامی و معنی شخصیت در تصوف ، کارشناس بزرگی دراین حوزه بوده است ، درکتابی که با نام عرفای اسلام تألیف کرده ، تمام این کارها را در ادراکات این بزرگواران در شرایطی مانند هیپنوتیزم و خود هیپنوتیزم دانسته است . این کتاب با ترجمه ی فاضلانه خانم دکتر ماهدخت همایی ، از سوی انتشارات همایی بارها چاپ و منتشر شده است .

رینولد نیکلسون

از قضای روزگار ، درحدود 80 سال پیش یکی از صوفیان با نام دکتر بکتاش از ترکیه به ایران آمد و هیپنوتیزم و بسیاری از « علوم غریبه » را به عده ای از جمله پدر مادری من یاد داد و چند سال پیش ، درکلاسهای آموزش هیپنوتیزم پزشکی و دندانپزشکی ، با یک خانم دکتر دندانپزشک آشنا شدم که متوجه شدم که نوۀ شادروان دکتر بکتاش بود ! من زمانیکه دانشجوی سال دوم دانشکدۀ پزشکی دانشگاه تهران بودم دو بار در خانۀ دکتر بکتاش در بازارچۀ نایب السلطنه با او و همسر محترمش ملاقات کردم که خاطرات زیادی را از پدرِ مادرم و مادر بزرگم برای من تعریف کردند و من در کتاب هیپنوتیزم از حرف تا عمل مطالب زیادی دراین زمینه های تاریخ هیپنوتیزم نوشته ام ...

در دهه های پیش از انقلاب ، 3 هیپنوتیزور غیر پزشک ، ستارۀ محافلی بودند که در ارتباط با هیپنوتیزم برگزار می شدند . یکی از آنها شادروان شعبان طاوسی ، معروف به « کابوک » بود که با قدرتهای زیادی در زمینه ی تألیف ، برقراری ارتباط دوستانه با نشریات و وسایل ارتباط جمعی و برگزاری جلسات شلوغ و پرطرفدار هیپنوتیزم نمایشی شهرت و محبوبیت زیادی کسب کرده بود . او بالاخره با مسافرت به آمریکا و شرکت در کلاسهای هاری آرونز که حتی در کلاسهای آموزشی انجمن هیپنوتیزم بالینی آمریکا به عنوان مربی شرکت می کرد و فردی آگاه بود با کوله باری از اطلاعات جدید و مدرن درباره هیپنوتیزم به ایران برگشت و 3 کتاب که او بزرگوارانه به اینجانب لطف کرد و ترجمۀ آنها اثر زیادی در گسترش هیپنوتیزم در ایران داشت . این کتابها با حواشی و تشریفاتی جالب و خواندنی توسط او به اینجانب داده شد که در سایت HYPNOSIRAN.COM تنها به قسمتهایی از آنها اشاره شده است :

1 ـ روش استاد شدن در هیپنوتیزم ، تألیف هاری آرونز و با ترجمۀ اینجانب از سوی انتشارات اطلاعات چاپ و منتشر شده است .

2 ـ روشهای برندۀ جایزه در هیپنوتیزم ، تألیف هاری آرونز که در آن دو روش بسیار جالب خود هیپنوتیزم وجود دارد و با ترجمه اینجانب از سوی انتشارات جمال الحق چاپ و منتشر شده است .

3 ـ روشهای انجام هیپنوتیزمهای سریع ، هیپنوتیزم کردنِ سوژه های با استعداد در کمتر از یک دقیقه با 7 تا 10 روش که درتمام همایشهای علمی و آموزشی که من شرکت داشته ام ـ همینطور در مطب ـ مکرراً آنها را مورد استفاده قرار داده ام .

بالاخره در حدود 30 سال پیش که برای انجام خدمات پزشکی یکماهه پزشکان در زمان جنگ به یکی از شهرهای جنوب رفته بودم ، برای اولین بار با یک کتاب پر حجم از کابوک آشنا شدم که لابد یکی از پزشکان قبلی پس ازمطالعه آن ، این کتاب را برای پزشکان بعدی در یکی از طاقچه های خوابگاه گذاشته بودند . در فصول مختلف این کتاب از کاغذهای رنگی متعدد استفاده شده بود و بیشتر از هر مطلبی ، مقالات متنوع دربارۀ موضوعات بسیار متفاوت ولی جالب در آن به چشم می خورد .

آموزش ِهیپنوتیزم و خود هیپنوتیزم بصورتِ بسیار سریع

در صبح جمعه 17/5/93 که برای آموزش خود هیپنوتیزم در دورۀ آموزشی انجمن هیپنوتیزم بالینی شرکت کرده بودم ، عملاً مانند سایر همکاران که دراین دوره ها شرکت داشتند ، ضمن ارایه برخی از مطالب نظری مانند آنچه که دراین مقاله آمده ، عملاً و بصورت عینی نشان دادم که در بین انواع روشهای آموزش خود هیپنوتیزم مطابق مکتب میلتون اریکسون ، روشهایی وجود دارند که افراد دارای ظرفیت یا استعداد هیپنوتیزم پذیری که تا حدود زیادی این استعداد ژنتیک است ، می توان هر یک یا همۀ این روشها را در 20 ـ 5 دقیقه بخوبی یاد گرفت و در تمام عمر بکار برد . کسانیکه ظرفیت هیپنوتیزم پذیری کافی برای دریافت تلقینات بعد از هیپنوتیزمی را برای شرطی شدن نداشته باشند ، با هیچ روشی و هیچ هیپنوتیزوری نمی توانند خود هیپنوتیزم را یاد بگیرند .

خارج از مکتب هیپنوتیزم اریکسون ، با تکنیک روش القای خلسه ی هیپنوتیزمی ( HIP ) که اشپیگل ها طراحی کرده اند ، هر فردی که حتی در سطح حداقل ، استعداد هیپنوتیزم پذیری را داشتـه باشد ، می تواند به صورتـی آموزش ببیند که کمتـر از یک دقیقه [ یا دقیقاً 20 ثانیه ] خود را در شرایط خلسه هیپنوتیزمی قرار دهد و حتی متناسب با نوع ناراحتی که دارد ، تلقینات درمـانی هم بگیرد . این عقیدۀ شگفت ولی واقعی و درستِ اشپیگل هاست که بر پایه آن کتاب خلسه و درمان طراحی و نوشته شده است .