دکتر رضا جمالیان

WWW.HYPNOSIRAN.COM

اگر یوگا را به معنی و مفهوم جامع آن که از 8 قسمت تشکیل شده در نظر بگیریم ، یکی از عظیم ترین مجموعه های فلسفی ، معنوی ، هنری و بهداشتی مشرق زمین است که یونگ روان شناس بزرگ معتفد بود که تمدن غرب از اینکه نتوانسته چنین دانشهای عمیقی را گرد آوری کند ، باید متأسف بوده باشد .

در یک طراحی شگفت انگیز ، یوگا به درخت عظیمی تشبیه می شود که قسمتهای مختلف یوگا با قسمتهای مختلف ایــن درخت شبیه سازی شده است . مثلاً :

1 ـ یاما که معادل با ریشه ی درخت یوگا است . یاما شامل قسمتهای زیر است :

* آهیسما یا عدم توسل به خشونت

* ساتیا یا صداقت و راستگوئی

* آستیا یا آزادی و دوربودن از حرص و آز

* برهماپوترا یا کنترل لذات حسی

* آپاری کارها یا فقدان روحیه ی آزمندی

2 ـ نیاما که معادل با تنه در درخت یوگا است ، نیاما شامل قسمتهای زیر است :

* سوچا یا پاکیزگی

* سانتوسا یا قناعت و رضایت

* تاپاس شور و شوق

* سودا هیایا یا بررسی درون

* ایشوارا پرانیدها یا تسلیم و رضا

3 ـ آسانا آسانا مجموعه ی بسیار عظیمی ازحرکات و شکل گیریهای بدن است که اعمال فیزیولوژیک و روان شناسانه بدن را تحت نظم در آورده و چشمگیرترین قسمتهای یوگا و درخت یوگا است .

4 ـ پرانایا که می توان آنرا دانش تنفس و دانش نگهداری و توریع انرژیهای حیاتی به حساب آورد . کتابهائی از پرانایاما با حجم بسیار زیاد نوشته شده و در روشهای القای خلسه هیپنوتیزمی و عمیق تر کردن خلسه به صورت وسیع از روشها و نظم های تنفسی یوگائی استفاده می شود . پرانایاما مثل برگ درخت یوگا است که از طریق روزنه های هوائی خویش به انجام تنفس می پردازد .

5 ـ پراتیاها را یا محدود کردن حواس یا نزدیک شدن به شرایط محدودیت حسی یا شرایط گانزفیلد . حواس 5 گانه به صورت دائم ما را با انبوه محرکهای خارجی و جهان اطراف مرتبط می کنند . برای هیپنوتیزم شدن به محدودیت حسها یا پراتیاها را نیاز قطعی و شدید است . با کم کردن صدا ، کم کردن نور ، قرار گرفتن در وضعیتی راحت و ... این کار انجام می شود .

6 ـ دارانا که معادل با تمرکز کامل است ، برای انجام القای خلسه ، عمیقتر کردن خلسه ی هیپنوتیزمی و استمرار آن بسیار لازم است . دارانا را با شیره پرورده درخت یوگا شبیه سازی کرده اند . دارانا مراقبت از سرگردانی فکر است دارانا به معنی بی فکری نیست ، بلکه تمرکز فکر بر روی یک موضوع یا مضمون است ، همانطور که یک عدسی با متراکم و متمرکز کردن نورها و انرژیهای پراکنده اشعه ی خورشید ، مجموعه ای عظیم از این انرژی تهیه می کند که حتی لاوازیه با آن توانست یک قطعه الماس را بسوزاند !

7 ـ دیانا یا مدی تیشن . با توجه به گستردگی و فراوانی مجسمه ها و یا تصاویر مجسمه های بسیار بزرگ بودا که در وضعیت لوتوس یا حالت مدی تیشن قرار گرفته ، بسیاری از مردم با مدی تیشن آشنا هستند . مدی تیشن گلِ درخت یوگا است .

درشرایط مدی تیشن ، فرد با دقت ، تمرکز ، و بر پایه آموزه های قبلی در این حالت که بسیار بسیار مشابه یا معادل خلسه ی هیپنوتیزمی است ، قرار داده شده و در نوعی متفاوت از هوشیاری و آگاهی قرار می گیرد . درکشورهای پیشرفته از جمله بسیاری از کشورهای شرق آسیا اکثریت عظیمی از مردم به صورت روزانه به انجام مدی تیشن می پردازند .

8 ـ سامادی یا میوه ی درخت یوگا . سامادی از نگاه بسیاری از افراد آکادمیک استقرار در یک خلسه ی بسیار عمیق است .

فعالیت مغز درمرحله ی سامادی در یوگا بسیار شبیه به خلسه های عمیق یا خلسه ی مطلق درهیپنوتیزم است که در صفحه ی 224 از نشریه علمی دوره های آموزشی مقدماتی و میانی هیپنوتیزم با نام القای خلسه ی هیپنوتیزمی و تلقین به این صورت آمده است :

* ادراکات مغشوش و تحریف شده و گسستگی از بدن ( احساس خروج روح از بدن )

* احساس توقف زمان به عنوان یک مفهوم معنی دار ( بی زمانی . در ورای زمان )

* عدم احساس کالبد مادی ( فنا ؟ )

* کاهش آگاهی نسبت به هویت خویش ( رها کردن خویش )

* این احساس که او بالقوه همه کس و همه چیز است

* احساس یکی شدن با کائنات

* کاهش بسیار مشخص در ضربانات قلب و تعداد تنفس [ آمادگی برای دفن چند روزه ]

* عدم آگاهی از جهان خارج

تشابه یا همسانی آساناها با روشهای القای خلسه و عمیقتر

کردن خلسه ی هیپنوتیزم

روش ریلاکس شدن پیشرونده یکی از بهترین و مؤثرترین روشهای القای خلسه و عمیقتر کردن خلسه هیپنوتیزمی است . تکنیک یوگائی شاواسانا یا ساواسانا عیناً همان روش ریلاکس شدن پیشرونده است .

ساواسانا یا وضعیت مرده = وضعیت جسد که تصویر و شرح آن عیناً از کتاب یوگای جامع اسکن یا عکس برداری شده ، بهتر این تشابه یا یکسانی را نشان می دهد :

ساواسانا یا وضعیت مرده = وضعیت جسد

تکنیک : بر روی زمین دراز بکشید و در حدود چِهل تا پنجاه سانتیمتر پاها را از یکدیگر باز کنید . دستها باید نسبتاً دور از بدن قرار بگیرند و کف آنها به طرف بالا واقع شود چشمانتان را ببندید و کاملاً ساکن و بی حرکت شوید ( به این حالت ریلاکس شدن کامل و گسترده اطلاق می شود ) .

برای ریلاکس شده پیوسته و پیشرونده ، اندامها و قسمتهای مختلف کالبد خود را ابتدا یک به یک تحت فشار درآورده و بعد آنها را رها کنید . برای مثال ، بر روی پای راست متمرکز شده و با یک دم به آرامی این پــا را از زمـین بلند کنید . پس از آن که پـا به اندازه سی سانتیمتراز روی زمین بلند شد ، ضمن حبس دم این پا را کاملاً منقبض کنید بعد با رها کردن یکباره و ناگهانی آن ، اجازه بدهید تا این پا بر روی زمین سقوط کرده و دروضعیت آرامش و شُلی کامل قرار بگیرد می توانید قبل از استقرار دریک آرامش عمیق و گسترده ، کمی آن را به طرفین حرکت دهید . پس از آن اصلاً فراموش کنید که این پا را دارید آن گاه عین این جریان را بر روی پای چپ و بعد به طور تدریجی بر روی دستها انجام دهید .

روش سفت کردن و بعد شل کردن عضلات TENSE AND RELEASE

همانند روش ریلاکس کردن پیشرونده ی عضلات ارادی بدن ، روش دیگری هم به نام روش سفت کردن و بعد ریلاکس کردن وجود دارد . در سیگراساوانا یا وضعیت سریع برای رسیدن به وضعیت جسد که عیناً از صفحه 121 کتاب یوگای جامع تصویر برداری شده ، این همسانی به خوبی نشان داده شده است :

سیگرا ساواسانا یا وضعیت جسدِ سریع ( رسیدن سریع به وضعیت جسد )

تکنیک : به پشت روی زمین دراز بکشید و پاها را درحدود پنجاه سانتیمتر از یکدیگر دور کنید . دستها باید کمی دور از بدن قرار بگیرند و کف آنها به طرف بالا باشد .

دریک لحظه تمام عضلات بدن را به شدت منقبض کرده و دستها و پاها را از سطح زمین بلند کنید و بر روی باسن به حالت تعادل درآورید . این حالت را تا زمانی که به شدت خسته شوید حفظ کنید هنگامی که کاملاً خسته شدید خود را رها کنید و بگذارید اندامهای شما بر روی زمین بیفتند .

به آرامی دستها ، پاها و گردن خود را تکان دهید و بعد به تدریج قسمتهای مختلف بدن خویش را ریلاکس کنید ـ پای راست ، ران راست پای چپ ... بازوی چپ ...

پس از انجام این تمرین ، کار را با ساواسانا ادامه دهید . هر زمان که وقت کمی برای ریلاکس شدن سریع داشتید ، از این آسانا استفاده کنید .

تنفس یوگیانه : یک روش عمیقتر کردن خلسه ی هیپنوتیزمی

کتاب ایجاد خلسه ی هیپنوتیزمی و تلقین تألیف کوریدون هاموند که یکی از سه کتاب یا سه پایه ی آموزشی انجمن هیپنوتیزم بالینی آمریکا و بسیاری از کشورهای دیگر است ، تنفس یوگیانه به صورت مفصل به عنوان سومین تکنیک برای عمیق تر شدن خلسه پیشنهاد شده که در اینجا به شرح خلاصه شده آن می پردازیم :

تنفس یوگیانه

این روشی است که اینجانب در همایشی که با عنوان « برنامه ی مهار داوطلبانه » در درمانگاه منینجر برگزار می شد ، آموختم و خودِ آنها هم این روش را درسال 1970 از یک یوگی یاد گرفته بودند . ثابت و نشان داده شده که این روش نه تنها می تواند موجبات پیدایش آرامش گسترده ی جسمی را فراهم سازد ، بلکه در برقراری آرامش روانی هم بسیار مؤثر است ... من متوجه شده ام که این روش به خصوص در بیماران آرمان گرا [ و عارف مسلک ] بسیار مؤثرتر است ...

بیماران عصبی یا عصبانی اغلب به صورت سطحی و سریع تنفس می کنند . بنابر این اگر در این شرایط من متوجه شوم اینگونه نفس می کشند ، آمرانه و با تأکید به آنان گوشزد می کنم : « خیلی آرام نفس بکش ، خیلی صاف و یکنواخت ، خیلی خیلی عمیق » سپس چند دقیقه ای سکوت می کنم و بعد به این صورت به صحبتم ادامه می دهم :

از تو می خواهم درهمین لحظاتی که به تنفس مشغول هستی ، بر احساسی هم که درحین تنفس پیدا می کنی ، تمرکز کنی . این توجه را درست بر سوراخ بینی [ حلقه ی خروج سوراخ های بینی ] متمرکز کن ، درست بر دهانه ی سوراخ بینی و روی پرده ای که بین سوراخ های بینی تو قرار دارد . [ روش بودا برای رسیدن به روشنائی یا خلسه . و در قسمت پایانی این تکــنیک هیپــنوتیزمی از تکرار واژه ی RELAX مانند یک مانترای در مدی تیشن یوگائی استفاده شده است . ]